Gökgöl Mağarası

Türkiye’nin en uzun 10. mağarası olan Gökgöl Mağarası Zonguldak’ın en uzun 2. mağarasıdır. Toplam uzunluğu 3350 metre olan mağara Zonguldak – Ankara karayolu üzerinde yer alır ve şehir merkezine 3 km mesafededir. Mağara girişi karayolunun hemen yanında yer aldığından ulaşım oldukça kolaydır.

Gökgöl Mağarası içerisindeki ilk araştırmalar 1976 yılında jeolog Temuçin AYGEN ile İngiliz mağara araştırmacıları Chris BAUER ve Harvey LOMAS tarafından yapılmıştır. İlerleyen süreçte mağaranın haritası hazırlanmış ve yapılan çalışmalar neticesinde 2001 yılında turizme açılmıştır.

Turizme açıldığı günden bugüne yaklaşık 300.000 ziyaretçi ağırlayan Gökgöl mağarası, yıl içinde sıcaklık ve nem oranının fazla değişmemesi nedeni ile mikroklima özelliğine sahiptir. Bu nedenle özellikle solunum yolu ( astım ) hastalarının tedavisinde de mağaradan yararlanılmaktadır.

Aktif bir mağara olan Gökgöl birbirine bağlı katlardan oluşmuş, yatay gelişmiş bir mağaradır. Ana galerinin yanında iki büyük yan koldan oluşur ve büyük çöküntü salonu yan kolların buluştuğu yerdir. Gökgöl Mağarasının içi damla taş birikimi yönünden son derece zengindir. Mağaranın girişten büyük çöküntü salonuna kadar olan bölümleri Fosil giriş, Astım Salonu, Harikalar Salonu ve Mucizeler Salonu gibi adlarla nitelendirilmiştir.

Salon isimlerinden de anlaşılacağı üzere mağara içerisinde her türden oluşum mevcuttur. Sarkıtlar, dikitler, sarkıt ve dikitlerin birleşmesinden meydana gelen sütunların yanı sıra bayrak damla taşları ve dere üzerinde yer alan yoğun makarna sarkıtları görülmeye değerdir.

875 metrelik yürüyüş yoluna sahip olan mağara içerisinde yağışlı dönemlerde debisi artan bir yer altı deresi akmaktadır. Yer altı deresi girişe yakın bir yerde doğal sifon ile Erçek deresine dökülür.

Mağara havası yaz mevsiminde dışarıya göre daha serin, kış mevsiminde ise biraz daha sıcak olmaktadır. Mikroklima özelliğinden dolayı mağara sağlık turizmi bakımından da büyük öneme sahiptir.

Gökgöl Mağarası’nda çok belirgin bir hava hareketi yoktur. Ancak mağarada tavanın alçaldığı kesimlerde belirgin rüzgar hissedilir. Birbirine bağlı birkaç yan koldan meydana gelen Gökgöl Mağarası’nın hemen her tarafı benzer meteorolojik özelliklere sahiptir. 2011 Haziran ayında, Gökgöl Mağarası’nın değişik bölgelerinde yapılan ölçümlerde tespit edilen sıcaklık ve nem oranlarına göre alınan sonuçlar aşağıdaki çizelgede görülmektedir. Bu sonuçlara göre, mağara içerisinde ilerledikçe sıcaklık azalırken, nem oranı artmaktadır. (Çolak, 2012).

 

Uzaklık (m) Sıcaklık (oC) Nem (%)
Mağaranın giriş ağzı 23.9 47
10 20.4 53
100 16.7 66
200 14.8 71
630 15.3 86
800 15.3 89
875 16 86

 

Her metresinde ayrı bir oluşum bulunan mağara 2016 yılında tamamlanan restorasyonu ile ısı yayarak oluşumlara zarar veren genel aydınlatmalardan kurtarılmış, bunlar yerine ısı yaymayan led aydınlatmalar ile obje aydınlatması yapılarak oluşumların görsel güzellikleri ortaya çıkarılmıştır.

Kaynak:

Çolak B (2012) Gökgöl Mağarası Duraylılığının Analitik ve Sayısal Çözümleme Yöntemleriyle Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği Anabilim Dalı, Zonguldak, 185 s.